Goudplevieren zijn sublieme vogels. Voordat ik ze in Scandinavië tegenkwam, kende ik ze al van talloze tripjes naar Zeeland of de Uitkerkse Polders, waar ze de wintermaanden doorbrengen. Je kunt dan enorme wolken goudplevieren zien; glinsterend in het winterzonnetje is het een prachtig zicht. Ik word er telkens gelukkig van.
Broeden doen goudplevieren al een tijdje niet meer bij ons. Ooit, toen er nog uitgestrekte vochtige heiden en veengebieden waren, kwam de goudplevier hier tot broeden. Helaas was het al aan het begin van de twintigste eeuwgedaan met de goudplevier als regelmatige broedvogel in de Lage Landen. Af en toe gebeurde het nog wel eens. Wist je bijvoorbeeld dat er in 1999 nog een broedgeval in de Hoge Venen plaatsvond? Meteen ook het meest zuidelijke broedgeval in Europa, een record dat België waarschijnlijk nog wel een tijdje zal kunnen vasthouden.
In Scandinavië vind je ze nog met hopen, met name in de hooglanden boven de boomgrens. Ze zien er dan ook totaal anders uit dan wanneer je ze bij ons in de winter ziet. Het goudkleurige winterkleed maakt plaats voor een prachtig goudgemarmerd patroon op de rug, en het zwarte gezichtsmasker loopt via een smalle plastron over in de zwarte buik, die aan weerszijden door een witte band begrensd is. De mannetjes zijn donkerder gekleurd en hebben een egaler zwart gekleurde buik dan de vrouwtjes.
Mijn eerste kennismaking met hun broedgebied vond plaats in de zomer van 2022, toen ik veldonderzoek deed naar morinelplevieren, een verre neef van de goudplevier. We vonden toen verschillende nesten en konden zelfs kuikens ringen, die prachtig goudgroenig – net als mos – gekleurd zijn. In al mijn daaropvolgende trektochten waren goudplevieren niet van mijn zijde weg te slaan. Vaak hoor je ze eerder dan dat je ze ziet. Hun melancholisch, wat klagend roepje klinkt als een kreet naar gezelschap – of dat beeld ik me toch in. Dit is hét geluid dat ik met de weidsheid van de landschappen in Sápmi associeer.
Deze foto’s zijn een ode aan deze prachtige vogelsoort, mijn vaste compagnon de route op trektochten door de leegheid van het noorden.
